PODSTAWY PRAWNE

Wszyscy przewoźnicy prowadzący regularne przewozy osób zobowiązani są posiadać zezwolenie wydane przez właściwy organ samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 141, poz. 942 z późniejszymi zmianami) oraz wykonywać przewozy zgodnie z przepisami Prawa przewozowego (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601). Do realizacji przewozów na podstawie ulgowych i bezpłatnych biletów w autobusach krajowej komunikacji ogólnodostępnej zobowiązani są przewoźnicy, którzy podpisali z samorządami województwa umowę określającą zasady zwrotu dopłat do przewozów pasażerów posiadających ustawowe uprawnienia do ulgowych i bezpłatnych przejazdów.

CENA I SPRZEDAŻ BILETÓW

Za przejazdy w krajowej komunikacji regularnej przewoźnicy pobierają opłaty normalne lub ulgowe według cen umownych ogłoszonych w taryfach przez poszczególnych przewoźników. Bilety autobusowe nabywa się w kasach biletowych lub u kierowcy-konduktora, a w miejscowościach gdzie nie ma kas u kierowcy-konduktora w autobusach przejeżdżających przez daną miejscowość.

WAŻNOŚĆ BILETU

Jednorazowe bilety autobusowe ważne są tylko na jeden kurs (część kursu). W przypadku odbywania podróży z przesiadaniem, na każdy kurs (autobus) należy nabywać oddzielny bilet. Bilet zakupiony w kasie biletowej (kasie przedsprzedaży) z określeniem daty i godziny odjazdu ważny jest wyłącznie w określonym dniu i kursie. Bilet nabyty u kierowcy-konduktora w czasie wykonywania kursu ważny jest tylko na ten kurs.

PRZEJAZDY DO PRACY I SZKÓŁ Z BILETAMI MIESIĘCZNYMI

Bilety miesięczne wydaje się na okres miesiąca kalendarzowego na określone linie, kursy i relacje. Bilety miesięczne imienne ogólnodostępne wydaje się na kursy zwykłe, przyspieszone i pospieszne. Bilet miesięczny imienny ogólnodostępny może nabyć każda osoba fizyczna. Do nabycia biletów imiennych miesięcznych szkolnych uprawnieni są:
  * dzieci i młodzież w okresie od rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej do ukończenia szkoły ponadpodstawowej publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia na podstawie legitymacji szkolnej,
  * studenci do ukończenia 26 roku życia na podstawie legitymacji studenckiej wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie wieku ucznia lub studenta.
Do przejazdów z ulgą 37% w autobusach, na podstawie biletów miesięcznych są uprawnieni również nauczyciele akademiccy oraz nauczyciele szkół podstawowych i ponadpodstawowych - publicznych lub niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych. Ceny biletów miesięcznych imiennych ogólnodostępnych oraz biletów miesięcznych szkolnych są cenami umownymi i ogłaszane są w taryfach poszczególnych przewoźników.

PRZEWÓZ BAGAŻU

Podróżny ma prawo przewozić bagaż podręczny trzymany przez niego na kolanach lub dla rozmieszczenia którego podróżnemu wystarczy przestrzeń nad i pod miejscem, które zajmuje. Za każdą jedną sztukę bagażu przewożonego przez podróżnego wewnątrz autobusu (nie dającego się określić jako bagaż podręczny) lub w schowku bagażowym podróżny obowiązany jest uiścić opłatę bagażową ustaloną przez przewoźnika. Wózki inwalidzkie służące do poruszania się podróżnych-inwalidów przewożone są w autobusach bezpłatnie.

OPŁATY ZA PRZEWÓZ PSÓW, INNYCH MAŁYCH ZWIERZĄT I PTAKÓW

Za przewóz psa pobiera się opłatę jak za jedną sztukę bagażu ustaloną przez przewoźnika. Dotyczy to także małych psów trzymanych na rękach. Za inne małe zwierzęta i ptaki przewożone na rękach podróżnego nie pobiera się żadnej opłaty, natomiast za zwierzęta takie, jak np. ptaki przewożone w klatkach i koszach umieszczonych w pojemnikach bagażowych pobiera się opłaty ustalone przez przewoźnika.

ZWROT NALEŻNOŚCI ZA NIEWYKORZYSTANE BILETY

Podstawą do obliczenia zwracanej należności jest bilet niewykorzystany, zwrócony przewoźnikowi. Zwrotu należności dokonuje kasa biletowa, która sprzedała bilet po uzyskaniu przez podróżnego poświadczenia przed rozpoczęciem przejazdu od dyżurnego w punkcie początkowym o niewykorzystaniu biletu. Zwrot należności za przerwany lub nie odbyty z winy przewoźnika przejazd, dokonuje przewoźnik (przedsiębiorca prowadzący komunikację), do którego należy autobus, na podstawie pisemnego wniosku wniesionego przez podróżnego. Bilet w przypadku nie ukończenia kursu powinien być poświadczony przez kierowcę-konduktora.

PRAWA PODRÓŻNEGO

1. Prawo pierwszeństwa zajęcia miejsca w autobusie przysługuje podróżnemu z ważnym biletem lub innym dokumentem, uprawniającym do przejazdu.
2. W autobusach komunikacji dalekobieżnej i pospiesznej podróżny obowiązany jest zająć miejsce oznaczone numerem wpisanym na bilecie w kasie biletowej lub przedsprzedaży.
3. Podróżny, który zajmuje w autobusie miejsce oznaczone: dla inwalidy" lub "dla osoby z dzieckiem na ręku", obowiązany jest zwolnić to miejsce w razie zgłoszenia się takiej osoby; nie dotyczy to przypadku, gdy podróżny ma bilet z numerem takiego miejsca.
4. Numerowanie miejsc na biletach stosuje się tylko przy wsiadaniu na przystanku początkowym kursu.
5. Podróżny z biletem ma prawo:
  * przejazdu na odcinku trasy podanym na bilecie, w określonym autobusie, bez prawa przerwy na przystankach pośrednich,
  * przewiezienia ze sobą bezpłatnie jednego dziecka w wieku do ukończenia lat 4.
6. W autobusie wolno przewozić psa, jeżeli trzymany jest on na smyczy i ma nałożony kaganiec, nie dotyczy to małych psów trzymanych na kolanach. Dla przewożonego psa podróżny zobowiązany jest posiadać odpowiednie świadectwo wymagane przez organa sanitarne. Niedopuszczalne jest trzymanie psa na miejscu siedzącym.
7. Prawo nabycia biletu i wejścia do autobusu poza kolejnością przysługuje inwalidom o widocznym kalectwie oraz inwalidom I grupy za okazaniem legitymacji inwalidzkiej, kobietom ciężarnym. osobom z dziećmi na ręku, chorym na cukrzycę. Posłom na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i Senatorom oraz osobom korzystającym z okresowych biletów służbowych przysługuje prawo zamówienia w kasie biletowej miejsca poza kolejnością.

OBOWIĄZKI PODRÓŻNEGO

1. Podróżny obowiązany jest posiadać ważny bilet na przejazd i okazywać go na żądanie obsługi autobusu i organów kontroli.
2. Podróżny, który wsiada do autobusu bez ważnego biletu lub innego dokumentu uprawniającego do przejazdu, obowiązany jest bez wezwania zakupić bilet. W autobusach z jednoosobową obsługą podróżny może nabyć bilet tylko w czasie postoju autobusu.
3. Podróżny obowiązany jest dbać o to, aby wsiadł do właściwego autobusu i wysiadł z niego na właściwym przystanku.
4. Podróżny powinien wsiadać do autobusu tylko przednimi drzwiami, a wysiadać przez drzwi oznaczone napisem wyjście".
5. Podróżnemu nie wolno zajmować w autobusie miejsca już zajętego w sposób widoczny przez innego pasażera. Nie dotyczy to przypadku, gdy podróżny posiada bilet z wpisanym numerem miejsca.

POSTĘPOWANIE OGÓLNE

1. Sprzedaż biletów prowadzi się zasadniczo wg kolejności zgłaszania się podróżnych. W przypadku wzmożonego ruchu i odjazdów autobusów w niewielkich odstępach czasu, w pierwszej kolejności sprzedaje się bilety do autobusów odjeżdżających wcześniej.
2. Na 5 minut przed odjazdem autobusu kasa biletowa może odmówić sprzedaży biletu. Jeżeli w autobusie są jeszcze wolne miejsca, podróżny może wówczas nabyć bilet u kierowcy-konduktora.
3. Osoby zagrażające bezpieczeństwu i porządkowi w autobusie oraz osoby uciążliwe dla innych podróżnych lub odmawiające zapłacenia należności za przewóz mogą być niedopuszczone do przewozu lub usunięte z autobusu.
4. Rzeczy zabierane przez podróżnych do autobusu nie mogą zagrażać bezpieczeństwu i porządkowi podczas jazdy, stwarzać możliwości wyrządzenia szkody podróżnym lub przewoźnikowi, przeszkadzać podróżnym i narażać ich na niewygody.
5. Do obowiązków kierowcy należy:
  * zatrzymanie autobusu na przystankach przewidzianych rozkładem jazdy,
  * zatrzymanie autobusu odjeżdżającego z przystanku w celu zabrania spóźnionego podróżnego, jeśli ten daje znaki wyrażające chęć jazdy tym autobusem,
  * podawanie do wiadomości podróżnych nazw przystanków znajdujących się na trasie jazdy autobusu w komunikacji pospiesznej,
  * jeżeli autobus ze względu na brak miejsc nie może przyjąć więcej podróżnych, obsługa obowiązana jest zawiadomić o tym ustnie czekających na przystankach lub przez wywieszenie w autobusie na widocznym miejscu tablicy informującej o braku miejsc,
  * autobus, w którym nie ma urządzeń sanitarnych kierowca obowiązany jest zatrzymać na żądanie podróżnego w najbliższym odpowiednim miejscu lub między przystankami, jeżeli żądającym zatrzymania jest osoba w podeszłym wieku, inwalida o widocznym kalectwie, osoba z dzieckiem na ręku lub kobieta ciężarna, a także osoba, której stan zdrowia tego wymaga lub jeżeli uzasadnia to zmęczenie kierowcy.

REKLAMACJE

1. W razie nieprawidłowego zastosowania taryfy lub omyłki w naliczaniu należności nadpłata powinna być zwrócona, a niedobór dopłacony.
2. Przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką podróżny poniósł wskutek przedwczesnego odjazdu lub opóźnienia przejazdu autobusu oraz odwołania kursu autobusowego, jeżeli szkoda wynika z umyślnej winy lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.
3. Wszelkie reklamacje dotyczące zwrotu całości lub części pobranej opłaty za przejazd, podróżny może załatwić w punkcie reklamacji biletów (kasie) na dworcu autobusowym.

UJAWNIENIE PASAŻERA BEZ BILETU - OPŁATY DODATKOWE

1. Za przejazd bez biletu bądź dokumentu uprawniającego do przejazdu bezpłatnego albo ulgowego oraz za przewóz zwierząt i rzeczy, za których przewóz taryfa przewiduje opłaty bez uiszczenia tych opłat podróżny płaci opłatę dodatkową. Wysokość opłaty dodatkowej ustała się na podstawie ceny najtańszego biletu jednorazowego normalnego stosowanego przez przewoźnika, w następujący sposób:
  * jako 50-krotność tej ceny - za przejazd bez odpowiedniego dokumentu przewozu osób lub bagażu bądź ważnego dokumentu uprawniającego do przejazdu bezpłatnego albo ulgowego,
  * jako 20-krotność tej ceny - za zabieranie ze sobą do autobusu zwierząt i rzeczy, za których przewóz taryfa przewiduje opłatę - bez uiszczenia tych opłat oraz za zabieranie do autobusu rzeczy wyłączonych z przewozu albo dopuszczonych do przewozu na warunkach szczególnych - bez zachowania tych warunków,
  * jako 150-krotność tej ceny - za spowodowanie przez podróżnego zatrzymania lub zmiany trasy środka transportowego bez uzasadnionej przyczyny.
2. W przypadku natychmiastowego uiszczenia opłaty dodatkowej lub najdalej w ciągu 7 dni od daty wystawienia dokumentu zobowiązującego do uiszczenia tej opłaty, wysokość opłat dodatkowych ustalonych w sposób określony w pkt. 1a i 1b obniża się o 30%.